Rozdział III – spis treści

Nadeszła pora na wgłębienie się w poznane już dotąd podstawy i pierwsze poważne lekcje gramatyki!

Czas przeszły prosty niemiecki

W języku niemieckim nie znajdziemy czasów, ciągłych takich jak w języku angielskim. Dla przykładu, w języku niemieckim nie rozróżniamy tego, czy ktoś wykonywał czynność jedzenia przez chwilę, czy przez dłuższy czas. W obu przypadkach używamy czas przeszły prosty Präteritum. Präteritum to czas, którym się dziś zajmiemy.

Kiedy używamy?

W języku niemieckim mamy dwa czasy przeszłe. Jest to Präteritum i odpowiednio Perfekt. Kiedy chcemy opisać czynności, które wydarzyły się w przeszłości i nie mają związku z teraźniejszością używamy Präteritum. Czasu złożonego Perfect używamy zaś gdy mówimy o czynnościach, które wpłynęły na rzeczywistość.

Aby zbudować niemiecki czas przeszły prosty należy:

• odmienić czasowniki według drugiej formy!

Tak to wszystko!

Odmiana regularna według 2 formy

Po odcięciu -en, należy dodać do czasownika w każdej osobie -t oraz końcówkę standardowej teraźniejszej odmiany. Czasownik przybiera w trzeciej osobie liczby pojedynczej taką samą końcówkę, co w pierwszej. Dla przykładu

Ich kaufte – Ja kupiłem
Du kauftest – Ty kupiłeś
Er/Sie/Es kaufte – On kupił/Ona kupiła/ Ono kupiło
Wir kauften – My kupiliśmy
Ihr kauftet – Wy kupiliście
sie/Sie  kauften – Oni kupili, One kupiły, Państwo kupili

• jeśli czasownik kończy się na -d, -t, -m, -n dodajemy samogłoskę -e pomiędzy -t, a dalszą formą czasownika

Tabelka dotycząca słówka kaufen:

Odmiana nieregularna przykłady

Przykłady

Die Mutter fragte das Kind. – Matka pytała dziecko.
Ich arbeitete den ganzen Tag. – Pracowałem cały dzień.
Am Wochenende lag ich im Krankenhaus. – W Weekend leżałam w szpitalu.
Sie besuchten ihre Oma. – Oni odwiedzili ich babcię.
Das Mädchen ging spazieren. – Dziewczynka poszła na spacer.
Der Arzt untersuchte den Patienten. – Lekarz zbadał pacjenta.
Ich schlief gestern sehr gut. – Spałam wczoraj bardzo dobrze.
Ich war gestern vier Stunden in der Arbeit. – Byłam wczoraj w pracy 4 godziny.
Ich räumte mein Zimmer auf. – Posprzątałam mój pokój.
Der Unterricht begann um 9 Uhr. – Lekcja rozpoczęła się o 9.

Ćwiczenia

Polecenie: Uzupełnij zdania odpowiednią odmianą czasownika w czasie przeszłym

Ich ___ zwei Stunden Mathematik. – Uczyłam się dwie godziny matematyki.
Sie ___ das Fenster __. – Ona zamknęła okno.
Er ___ zwei Kilometer. – On biegł dwa kilometry.
Der Mann ___ keine Zeit. – Ten Mężczyzna nie miał czasu.
Ich ___ die Musik. – Słuchałam muzyki.
Ich ___ mein Zimmer ___. – Posprzątałam pokój.
Wir ___ für dieses Gespräch. – Podziękowaliśmy za tę rozmowę.
Ich ___ gestern sehr gut. – Spałam wczoraj bardzo dobrze.
Sie ___ ins Kino. – Oni poszli do kina.
Ihr ___ eine Stunde. – Rozmawialiście godzinę.

Przejdź do odpowiedzi

Stopniowanie przymiotników niemiecki

Wiele razy jesteśmy zmuszani do porównywania rzeczy, osób, czy przeszłości. Tak się składa, że do tego będzie nam potrzebne stopniowanie przymiotników. Tak i teraz pewnie zastanawiasz się, czym jest przymiotnik? Przymiotnik w wielkim uproszczeniu określa rzeczownik. Tyle. Temat nie powinien sprawić Ci żadnego problemu!

Wstęp

W języku niemieckim tak jak w języku polskim mamy trzy stopnie – równy, wyższy i najwyższy. Zanim zaczniesz się o nich uczyć polecam zapoznać się z ich niemieckimi nazwami, to przyda Ci się w dalszej części lekcji

• stopień równy – der Positiv
• stopień wyższy – der Komparativ
• stopień najwyższy – der Superlativ

Stopień wyższy

Powstaje poprzez dodanie końcówki - er

Większość przymiotników stopniujemy w sposób regularny

Jeżeli korzystasz z telefonu komórkowego, aby zobaczyć tabelkę przejedź po niej palcem.

Dodajemy przegłos (umlaut) przy a, o, u dla przymiotników składających się z jednej sylaby.

Ucząc się tych zasad musisz pamiętać, że istnieje sporo przymiotników, które stopniują się nieregularnie.

Przymiotniki, które kończą się na -er, -el tracą samogłoskę e. Przykładem może tu być słówko teuer (drogi) – teurer (droższy).

W wielkim skrócie to byłoby na tyle w temacie stopnia wyższego niemiecki. W dalszej części wpisu dowiesz się jak stopniować w stopniu najwyższym, jak porównywać rzeczy za pomocą odpowiednio stopniowanych przymiotników. Dodatkowo na sam koniec lekcji podsumujemy sobie tą całą wiedzę w jednym miejscu, tak aby można było ją sobie przyswoić w wersji małej ściągi.

Stopień najwyższy

W stopniu najwyższym dodajemy przed słówkiem „am”, a następnie końcówkę -sten.

Jak w przypadku stopnia wyższego przymiotniki jednosylabowe z samogłoską a, o, u otrzymują przegłos (Umlaut)

Jeśli dużo czytasz po niemiecku możesz kojarzyć, że przymiotniki w stopniu najwyższym często mają końcówkę -esten. Są to dokładnie słówka, które kończą się na t, d, tz, z, s, ss, ß oraz sch

Oczywiście tak samo jak w poprzednim przypadku istnieją również przymiotniki o stopniowaniu nieregularnym

Porównania

Skoro część teoretyczna jest już za nami to pora przejść do słowotwórstwa w języku niemieckim. Mowa tutaj o porównywaniu rzeczowników za pomocą odpowiednio stopniowanych przymiotników. Do tego potrzebne będą nam tylko przygotowane już szablony i chwilę cierpliwości. Polecam nauczyć się tych wzorów na pamięć!

1) W stopniu równym używamy porównania so … wie … – tak … jak …

• Dieses Haus ist fast so alt wie mein Papa. – Ten dom jest prawie tak stary jak mój tata.
• Kaja ist so nett wie Adam. – Kaja jest tak miła jak Adam.

2) W stopniu wyższym używamy porównania als – niż

• In Italien ist viel wärmer als in Polen. – We Włoszech jest dużo cieplej niż w Polsce.

3) W stopniu najwyższym do porównania używamy słówka von

• Mariusz ist am schnellsten von allen. – Mariusz jest najszybszy ze wszystkich.

Podsumowanie – najważniejsze informacje

Na to wygląda, że zakończyliśmy temat stopniowanie przymiotników niemieckich. Pora podsumować zebrane dotąd informacje w jedną krótką ściągawkę.

Stopień równy – używamy porównania so wie – tak jak; jest to podstawowa forma przymiotnika

Stopień wyższy – używamy porównania als – niż; Dodajemy końcówkę -er; przymiotnik jednosylabowy z samogłoską o, a, u otrzymuje przegłos ö, ä, ü. Istnieją przymiotniki nieregularne w tym gut (dobry), viel (dużo), czy gern (chętnie). Jeśli część mowy którą stopniujemy będzie kończyła się na el, er, usuwamy e.

Stopień najwyższy – używamy porównania von; Dodajemy końcówkę -sten oraz słówko am przed. Przymiotnik złożony z jednej sylaby z samogłoską o, a, u otrzymuje przegłos – umlaut. Istnieją przymiotniki nieregularne w tym gut – dobry, viel – dużo, czy nah – blisko. Jeśli omawiana część mowy kończy się na t, d, tz, z, s, ss, ß bądź sch mamy końcówkę -esten.

Przyimki miejsca niemiecki

Przyimki określające miejsce

in – w, do
auf – na
unter – pod
vor – przed
hinter – za
an – przy
neben – obok
zwischen – pomiędzy
über – nad

Przykłady

• Vor dem Haus steht ein Hund. – Przed moim domem stoi pies.
• Neben dem Geschäft ist eine Bank. – Obok sklepiku jest bank.
• Ich lege das Buch auf den Tisch. – Położę tą książkę na stole.
• Ich setze mich auf den Stuhl. – Usiąde na tym krześle.
• Ich gehe in die Disco. – Idę do dyskoteki.
• Sie ist im Zimmer. – Ona jest w pokoju.
• Ich bin am Meer. – Jestem nad morzem.
• Adam setzt sich ans Fenster. – Adam siada przy oknie.
• Vor zwei Tagen war ich in Spanien. – Przed dwoma dniami byłam w Hiszapnii.

Jak używamy przyimków określających miejsce w niemieckim?

Do posługiwania się określaniem miejsca przedmiotu w języku niemieckim wystarczy nam z grubsza znajomość odmiany rodzajników określonych der, die, das w 3 przypadkach oraz nazw samych przyimków. Zaczynamy.

1. Jeśli coś się nie przemieszcza, stoi w miejscu, używamy przyimka + III przypadku Dativ

Przykłady:

• Die Zeitung liegt auf dem Tisch. – Gazeta leży na stole.
• Der Fernseher steht auf der Kommode. – Telewizor stoi na komodzie.
• Der Teppich liegt auf dem Fußboden. – Dywan leży na podłodze.
• Der Computer steht auf dem Schreibtisch. – Komputer stoi na biurku.
• Dein Hund liegt unter dem Tisch. – Pies leży pod stołem.

2. Jeżeli się coś przemieszcza, rusza, jest w ruchu, używamy przyimka + IV przypadku Akkusativ

• Die Kinder gehen in den Garten. – Dzieci idą do ogrodu.
• Adam hängt die Lampe über den Tisch. – Adam wiesza lampę nad stołem.

Rodzajnik określony niemiecki

Język niemiecki posiada trzy rodzaje rodzajników – zerowe, określone oraz rodzajniki nieokreślone. Podczas tej lekcji dowiesz się o wszystkich najważniejszych informacjach na temat rodzajnika określonego. Przy okazji nauczysz się kilku nowych słówek. Zapraszam!

W języku niemieckim istnieje rodzaj męski, żeński i nijaki. Odmieniają się one przez przypadki. Rodzajnik określa rzeczownik i piszemy go przed nim. Przykład

banan – die Banane
jabłko – der Apfel

Rodzajnik określony niemiecki odmiana (tabelka)

Jeżeli korzystasz z telefonu komórkowego, aby zobaczyć tabelkę przejedź po niej palcem.

Jak mogłeś zauważyć w mianowniku w liczbie mnogiej wszystkie rzeczowniki mają rodzajnik die.

Rodzajników zawsze ucz się z rzeczownikiem!

Istnieją jednak sposoby na rozpoznanie rodzajnika kiedy go nie pamiętasz!

Der – kiedy występuje?

Może występować wraz z nazwami

• zawodów np. księgowy – der Buchhalter
• narodowości
• dni tygodnia
• miesięcy
• pór roku
• opadów atmosferycznych
• ze słowami kończącymi się na -ismus
• ze słowami kończącymi się na -ich

Istnieje również kilka innych zasad dotyczących rodzaju męskiego o których nie chciałem pisać – jeśli Cię to interesuje zostaw komentarz.

Die – rodzajnik określony niemiecki

Die może występować wraz z nazwami

• zawodów z końcówką -in, tworzy on wtedy żeńską nazwę profesji
• narodowości z końcówką -in, tworzy on wtedy żeńską nazwę narodowości
• ze słowami kończącymi się na -schaft
• ze słowami kończącymi się na -tät
• ze słowami kończącymi się na -ung

Das, a jak sprawa wygląda tutaj?

Niestety nie istnieje wiele podpowiedzi dotyczących rodzaju nijakiego. Same zasady są na tyle skomplikowane, że nie napiszę o nich w tym poście. Wraz z nauką niemieckiego poznasz je intuicyjnie.

I jeszcze jedna informacja na temat rodzajnika określonego : )

Kiedy nie musimy użyć rodzajnika określonego?

Używać nie musimy na przykład, gdy rzeczownik jest poprzedzony przez zaimek określający przynależność (zaimek dzierżawczy), przeczenie kein odmienione w odpowiedni sposób, czy zaimek wskazujący (ta, ten, to). Gdybyśmy go nie umieścili, odbiorcy treści mogliby nas źle zrozumieć. Przykładowo rzeczownik zmieniając rodzajnik, może zmieniać znaczenie.

Odmiana rodzajnika określonego przez przypadki

Pomiń tą tabelkę jeśli uczysz się niemieckiego od niedawna! Więcej o przypadkach niemieckich dowiesz się w miejscu 6 lekcji o przypadkach niemieckich.

Rodzajnik nieokreślony

W języku niemieckim wyróżniamy 3 rodzaje rodzajników: rodzajnik określony, rodzajnik nieokreślony i rodzajnik zerowy. Rzeczą oczywistą jest to, że rodzajnik (tak samo jak w przypadku języka polskiego) mówi nam jakiego rodzaju jest dana rzecz, osoba. Tym razem zajmiemy się rodzajnikiem nieokreślonym.

Rodzajnik nieokreślony oznacza tyle co jakiś/jakaś/jakieś.

1) Używamy mówiąc o czymś, o kimś po raz pierwszy

• Das ist ein Kopftuch. – To jest chustka.
• Das ist eine Bluse. – To jest bluza.

2) Używamy po wyrażeniu es gibt
3) Używamy określając daną osobę, rzecz z większego zakresu

Rodzajnik nieokreślony niemiecki – odmiana

Poniżej znajdziesz odmianę rodzajnika nieokreślonego ein przez przypadki.

Jeżeli korzystasz z telefonu komórkowego, aby zobaczyć tabelkę przejedź po niej palcem.

Opanowałeś już tabelkę? Pora na kilka zdań po niemiecku 😉

Przykłady

• Der Baum ist eine Pflanze. – Drzewo to roślina.
• Das Pferd ist ein Tier. – Koń to zwierzę.
• Ich kaufe mir einen Computer. – Kupię sobie komputer.
• Das ist ein Mädchen. – To jest dziewczyna.
• Ich sehe eine Frau. – Widzę kobietę.
• Er hat ein Auto. – On ma auto.
• In meinem Zimmer gibt es ein Fenster. – W moim pokoju jest okno.
• Wo gibt es hier eine Toilette? – Gdzie jest tu toaleta?
• Adam bekommt ein Geschenk. – Adam dostanie prezent.
• Ich sehe ein Kind. – Widzę dziecko.

Przeczenie nein, nicht oraz kein

Przeczenie nein – nie

Nein używamy do zaprzeczania całych zdań. Przeczenie to może występować przed zdaniem, bądź tworzyć swoje pojedyncze zdanie.

Kilka przykładów w praktyce:

• Nein – nie.
• Nein, du arbeitest. – Nie, ty pracujesz.
• Nein, ich mag  nicht. – Nie, ja nie lubię

Przeczenie nicht – nie

Zaprzecza czasownik, występuje po nim. Znajduje się on w końcówce zdania.

Kilka przykładów w praktyce:

• Er sitzt nicht. – On nie siedzi.
• Sie fährt nicht. – Ona nie jedzie.

Zaprzecza rzeczowniki, wyrażenia rzeczownikowe, przymiotniki i przysłówki. Użyte wtedy zaprzeczenie nicht występuje przed wyrazem zaprzeczanym.

Kilka przykładów w praktyce:

• Es ist nicht teuer. – To nie jest drogie.
• Es ist nicht ein Büstenhalter. – To nie jest biustonosz.

Zaprzecza całe zdanie. Występuje wtedy przed drugim orzeczeniem, lub na końcu zdania.

Przeczenie kein – żaden/żadna

Zaprzecza całą część zdania. Występuje przed rzeczownikiem z rodzajnikiem nieokreślonym lub bez rodzajnika.

Odmiana przeczenia kein przez przypadki:

Jeżeli korzystasz z telefonu komórkowego, aby zobaczyć tabelkę przejedź po niej palcem.

Przykłady do nein

Nein, ich weine nicht. – Nie, ja dzisiaj nie płacze.
Nein, ich kann dich nicht besuchen. – Nie, nie mogę cię odwiedzić.
Nein, ich lese jetzt nicht. – Nie, nie czytam teraz.
Nein, ich singe nicht. – Nie, nie śpiewam.
Bist du nicht Peter? – Ty nie jesteś Piotrem?.
Nein, wir haben keinen Hund. – Nie, nie mamy psa.
Nein, das ist nicht mein Auto. – Nie, to nie moje auto.
Nein, ich kann dir das nicht sagen. – Nie, nie mogę ci tego powiedzieć.
Er treibt nicht gern Sport. – On nie uprawia chętnie sportu.
Er kommt heute nicht. – On dzisiaj nie przyjdzie.

Przykłady do nicht

Er arbeitet heute nicht. – On dzisiaj nie pracuje.
Sie besucht mich nicht. – Ona mnie nie odzwidzi.
Sie weint nicht. – Ona nie płacze.
Ania raucht nicht. – Ania nie pali.
Das Kind ist nicht gesund. – To dziecko nie jest zdrowe.
Adam kommt nicht aus Polen. – Adam nie pochodzi z Polski
Agnieszka ist nicht zu Hause. – Agnieszka nie jest w domu.
Es ist nicht teuer. – To nie jest drogie.
Ich war nicht heute im Kino, sondern gestern. – Nie byłem dzisiaj w kinie tylko wczoraj.
Ich war noch nicht beim Arzt. – Jeszcze nie byłam u lekarza.

Przykłady do kein

Ich spreche kein Englisch. – Nie mówię po angielsku.
Er versteht kein Polnisch. – On nie rozumiem jezykapolskiego.
Er hat kein Geld. – On nie ma pieniędzy.
Kein Schüler wusste die Antwort. – Zaden z uczni nie znał odpowiedzi.
Er hat keinen Preis gewonnen. – On nie wygrał żadnej nagrody.
Er hat keine Idee.– On nie ma (żadnego) pomysłu.
Ich habe keine Zeit. – Nie mam czasu.
Das Mädchen hat keine Freunde. – Ta dziewczynka nie ma (żadnych) przyjaciół.
Ich habe keine Katze. – Nie mam kota.
Das sind keine Polen. – To nie są Polacy.

Jedzenie po niemiecku

Znajomość słówek z zakresu jedzenia jest niezbędnie ważna. Bez nich nie obejdziemy się w restauracji, czy barze w Niemczech! No bo jak? Nie mamy wyboru, tego po prostu należy się wyuczyć jadąc na wakacje. Oprócz typowych „wakacji” jest wiele innych zastosowań tych słówek w życiu codziennym (nie mówiąc już o pracy). Potrawy po niemiecku od dziś nie będą Ci sprawiać problemu!

Zacznijmy od listy najważniejszych składników.

Jedzenie po niemiecku – lista

Warzywa

marchew – die Möhre
ogórek – die Gurke
pomidor – die Tomate
ziemniak – die Kartoffel

Więcej słówek z wymową znajdziesz pod adresem – warzywa po niemiecku

Owoce
banan – die Banane
brzoskwinia – der Pfirsich
jabłko – der Apfel
malina – die Himbeere
mandarynka – die Mandarine
pomarańcza – die Orange
wingorono – die Weintraube

Więcej słówek znajdziesz pod adresem – owoce po niemiecku

Mięso i Ryby

wieprzowina – das Schweinefleisch
wołowina – das Rindfleisch
drób – das Geflügel
kurczak – das Hähnchen

dorsz – der Dorsch
karp – der Karpfen
łosoś – der Lachs
mintaj – der Seelachs
ryba – der Fisch
sardynka – die Sardine
tuńczyk – der Thunfisch

Więcej słówek z wymową znajdziesz pod adresem – ryby po niemiecku

Reszta

napój – das Getränk
chleb – das Brot
bułka – das Brötchen
herbata – der Tee
kakao – der Kakao
mleko – die Milch
sok – der Saft
cukier – der Zucker
sól – das Salz

Może zainteresować Cię także – napoje po niemiecku

Dania po niemiecku

Tu znajdziesz listę dań, które znajdziesz w restauracji (jak i ich „kategorii”).

karta dań, menu – die Speisekarte

ciasto – der Kuchen
deser – das Dessert
jajecznica – das Rührei
jajo sadzone – das Spiegelei
lody – das Eis
naleśnik – der Pfannkuchen
omlet – das Omelett
pierogi – die Piroggen
pizza – die Pizza
potrawa – die Speise
sałata – der Salat
sernik – der Käsekuchen
szarlotka – der Apfelkuchen
zupa – die Suppe
zupa ogórkowa – die Gurkensuppe
zupa pomidorowa – die Tomatensuppe

Potrawy po niemiecku wcale nie są takie trudne nie sądzisz?

Jedzenie po niemiecku – co jeszcze?

Co z tego, że znamy słówka dotyczące jedzenia skoro nie potrafimy z nimi ułożyć sensownego zdania. Czego nam brakuje?

Ah tak! Czasownika!

jeść – essen
pić – trinken
gotować – kochen
smażyć – braten
kroić – schneiden

Kliknij w link, aby za darmo pobrać i wydrukować listę słówek z „Jedzenie”! Pobierz “Jedzenie”Jedzenie-niemiecki-jezyk.pdf – Pobrano 1,968 razy – 49 KB

Krótki tekst o niemieckim jedzeniu

Wróć do tego tekstu po ukończeniu kursu podstawniemieckiego. Możesz potrzebować dodatkowych informacji, aby zrozumieć więcej.

Pytania o menu, składanie zamówien

Na sam koniec zostawię Cię z dwoma praktycznymi zdaniami w j. niemieckim.

Haben Sie Speisekarte? – Mają państwo kartę dań(menu)?

Ich möchte ein/eine/einen (dany produkt, który chcemy kupić) bestellen. – Chciałbym zamówić …

Zaimki dzierżawcze

Poniżej znajdziesz tabelkę z zaimkami dzierżawczymi oraz przykłady ich użycia.

Tabelka i podstawowe informacje

Zaimki dzierżawcze używamy do określenia przynależności. Każda osoba w języku niemieckim ma swój zaimek.

Przykłady

• Das ist mein Freund – To jest mój przyjaciel.
• Seine Freundin ist schön. – Jego przyjaciółka jest piękna.
• Das ist ihr Buch. – To jest jej książka.
• Das ist dein Hund. – To jest twój pies.
• Besucht ihr eure Großmutter? – Odwiedzacie waszą babcię?
• Ich kenne euren Vater. – Znam waszego ojca.
• Ich suche jetzt meine Brille. – Szukam moich okularów.
• Deine Meinung ist richtig. – Twoje zdanie jest prawidłowe.
• Ist das die Schwester deines Freundes? – Czy to siostra twojego chłopaka?
• Ich brauche deine Hilfe. – Potrzebuje twojej pomocy.
• Ihre Augen sind schön. – Jej oczy są piękne.
• Gefällt euch unser Haus? – Podoba wam się nasz dom?
• Wo ist mein Kind? – Gdzie jest moje dziecko?

Możemy zauważyć tutaj pewna zależność. Pierwsza część tabelki tyczy się rodzaju męskiego i nijakiego, zaś druga rodzaju żeńskiego i liczby mnogiej (np. Moi przyjaciele – Meine Freunde).