Czas przeszły Perfekt jest zaprzeczeniem Präteritum. Używamy go w przypadku kiedy wykonana, zakończona przez nas czynność wpływa na nasze życie. Jest to czas dokonany.
Na przykład – Jestem na wakacjach. Kupiłem wycieczkę dwa tygodnie temu.
Już widzimy, że drugie zdanie będzie w czasie Perfekt. Widać tutaj ewidentny skutek. Kupiłem wakacje i na nich jestem.
Konstrukcja
Tworzymy go poprzez czasownik posiłkowy haben, lub sein odpowiednio odmieniony oraz forma Partizip II.
sein/haben + … + Partizip II
Czasownik haben oraz sein odmienia się w czasie teraźniejszym. Czasownik Partizip II znajduje się zawsze na końcu zdania i jest nieodmienny !
Ich bin krank gewesen. – Byłam chora.
Ich habe es nicht gewollt. – Nie chiałam tego.
Ich habe heute lange gearbeitet. – Dzisiaj długo pracowałem.
Ania hat neue Schuhe gekauft. – Ania kupiła nowe buty.
Ich habe deinen Bruder gesehen. – Widziałem twojego brata.
Kiedy sein, a kiedy haben?
Haben używamy gdy czasownik:
wymaga dopełnienia w bierniku;
jest zwrotny
jest modalny
jest czasownikiem wyrażającym stan, lub trwanie czynności, które tym samym nie wyraża ruchu (np. leżał).
Sein używamy gdy czasownik
nie wymaga dopełnienia w bierniku;
określa zmiane stanu;
zawsze przy werden, bleiben.
Jak widać jest tutaj sporo teorii, którą musicie znać i wiedzieć, czym są na przykład czasowniki modalne zanim przejdziecie do nauki. Jeśli dalej tego nie zrobiliście to w tym momencie jest najwyższy czas.
Podsumowując haben używamy do czegoś co określa stan, a sein do aktywności, które określają ruch.
Odmiana czasowników regularnych
Formę Partizip Perfect tworzymy poprzez dodanie do czasownika przedrostka -ge i końcówki -t.
Dla przykładu
Infinitiv
machen (robić)
kaufen (kupować)
lernen (uczyć)
Partizip II
gemacht
gekauft
gelernt
Wyjątek – jeśli czasownik kończy się na -t,-d,-tm,-chn, -ffn, dodajemy końcówkę -et
Czasowniki nieregularne
W większości przypadków, czasowniki odmieniają się w sposób nieregularny. W tym przypadku musimy się ich nauczyć na pamięć.
Dla przykładu
Infinitiv
gehen (iść)
leiden (cierpieć)
sein (być)
treffen (spotkać)
Partizip II
gegangen
gelitten
gewesen
getroffen
Przykłady
Haben Sie schon die heutige Zeitung gelesen? – Czy przeczytał Pan już dzisiejszą gazetę?
Haben Sie mich gehört? – Słyszał mnie Pan?
Warum habt ihr die Hausaufgabe nicht gemacht? – Dlaczego nie zrobiliście pracy domowej?
Wir haben uns nicht verspätet. – Nie spóźniliśmy się.
Ich bin heute um 7 Uhr aufgestanden. – Dzisiaj wstałam o siódmej.
Ćwiczenia
Polecenie: Uzupełnij zdania odpowiednią odmianą czasownika w czasie przeszłym (nie zapomnij o odmianie haben i sein)
Das Kleid __ 100€ ___ – Ta sukienka kosztowała 100€.
Ich __ ihn gestern ___ – Wczoraj go widziałem.
Ich __ am Montag ___ – Wczoraj wróciłam (w poniedziałek).
Ich __ heute früh ___ – Dzisiaj rano obudziłam się wcześnie.
Er __ ___ – On zasnął.
Die Blumen __ ___ – Kwiaty przekwitły.
Er __ zum Arzt ___ – On poszedł do lekarza.
Mein Chef __ nach Berlin ___ – Mój szef poleciał do Berlina.
Ich __ in der Nacht ___ – Zmarzłem w nocy.
Du __ mich ___ – Wystraszyłeś mnie.
Tworzenie pytań w języku niemieckim jest podobne do tworzenia pytań w języku angielskim. Stąd osoby, które uczą się biernie angielskiego nie powinny mieć z tym większego problemu.
Jak tworzyć zdania pytające, język niemiecki
Zdania do rozstrzygnięcia wymagają odpowiedzi.
Czy byłeś dzisiaj na basenie?
Tak.
Pytania otrzymujemy poprzez inwersję, zamieniamy miejsce podmiotu z czasownikiem. Czasownik pierwszy.
Pytanie i odpowiedź do rozstrzygnięcia.
Ist Sebastian krank? – Sebastian jest chory?
Ja, Sebastian ist krank. – Tak Sebastian jest chory.
Musimy zapamiętać, że obracamy zdanie do góry nogami, a czasownik w zdaniach do rozstrzygnięcia zawsze musi być pierwszy!
Przykłady pytań
Hast du die CD? – Masz płytę CD?
Liest du ein Buch? – Czytasz książkę?
Schreibt er das Buch? – Pisze książkę (on)?
Merkst du mich heute? – Czy Ty mnie dziś zauważyłeś?
Jeśli już wiecie jak pisać zdania pytające, niemiecki stanie się dla was znacznie łatwiejszy. Oczywiście umiejętność odpowiadania na takie pytania, również się przyda.
W języku niemieckim występują 4 nieregularne liczby porządkowe, których nazw musimy nauczyć się na pamięć – pierwszy, trzeci, siódmy i ósmy. Kolejne, do 19 włącznie tworzymy przez dodanie -te na koniec liczebnika.
Liczebniki porządkowe 1-19
1. der erste – pierwszy 2. der zweite – drugi 3. der dritte – trzeci 4. der vierte – czwarty 5. der fünfte – piąty 6. der sechste – szósty 7. der siebte – siódmy 8. der achte – ósmy 9. der neunte – dziewiąty
10. der zehnte – dziesiąty 11. der elfte – jedenasty 12. der zwölfte – dwunasty 13. der dreizehnte – trzynasty 14. der vierzehnte – czternasty 15. der fünfzehnte – piętnasty 16. der sechzehnte – szesnasty 17. der siebzehnte – siedemnasty 18. der achtzehnte – osiemnasty 19. der neunzehnte – dziewiętnasty
Pamiętaj o czterech nieregularnych liczbach porządkowych – pierwszy, trzeci, siódmy i ósmy.
20. der zwanzigste – dwudziesty 21. der einundzwanzigste – dwudziesty pierwszy 24. der vierundzwanzigste – dwudziesty czwarty 30. der dreißigste – trzydziesty 50. der fünfzigste – pięćdziesiąty 90 . der neunzigste – dziewięćdziesiąty 100. der hundertste – setny 101. der hunderterste – sto pierwszy 102. der hundertzweite – sto drugi 104. der hundertvierte – sto czwarty 200. der zweihundertste – dwusetny 1000. der tausendste – tysięczny 2000. der zweitausendste – dwutysięczny 2005. der zweitausendfünfte 9000. der neuntausendste – dziewięciotysięczny 10000. der zehntausendste – dziesięciotysięczny
Jak mogłeś się już zorientować liczebniki porządkowe po niemiecku piszemy wraz z rodzajnikiem określonym, die, der i das (czas teraźniejszy), rodzajnikiem wskazującym, oraz dzierżawczym. Odmieniają się one jak przymiotniki.
Dodatkowe zasady
po zaimku określającym przynależność (zaimek dzierżawczy), liczebniki porządkowe niemiecki odmieniają się tak samo jak po rodzajniku nieokreślonym (w czasie teraźniejszym, rodzaj męski, mamy mein vierter);
liczby porządkowe pisane cyfrą zawsze mają za sobą . (kropkę).
Przykłady użycia w zdaniach
Heute ist der sechsundzwanzigste Januar. – Dzisiaj jest dwudziesty szósty Stycznia.
